Την συγκεκριμένη λέξη μπορείς να την ακούσεις σε διάφορες εκφάνσεις της κοινωνικής ζωής: από τηλεοπτικά πάνελ μέχρι φιλικές συναθροίσεις ή ακόμα και μέσα σε ψυχοθεραπευτικές συνεδρίες.
Ευθύνη σημαίνει να έχω επίγνωση ότι ένα κομμάτι της προσωπικής και κοινωνικής ζωής μου εξαρτάται από τα έργα και τις πράξεις μου· ότι για αυτό που πράττω ή δεν πράττω, λογοδοτώ στον εαυτό μου και στους οικείους μου, αν οι πράξεις μου έχουν άμεση επίδραση σε αυτούς. Είναι μια κίνηση ωριμότητας, που αποτελεί πάντα την αφετηρία μιας βαθιάς αλλαγής.
Όμως και σε αυτή την έννοια, όπως και σε άλλες, υπάρχουν παρανοήσεις που δημιουργούν συγχύσεις. Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που την απεχθάνονται και την αποφεύγουν με κάθε τρόπο. Όταν μιλούν για μια δυσκολία τους, θεωρούν υπαίτιους γι’ αυτήν τους φίλους τους, τους γονείς τους, τον μάνατζέρ τους, το κράτος. Δεν θα τους ακούσεις ποτέ να αναρωτιούνται τι έκαναν λάθος και θα μπορούσαν να το κάνουν καλύτερα. Μοιάζουν σαν εγκλωβισμένα παιδιά, των οποίων η ζωή εξαρτάται αποκλειστικά από τους άλλους. Έχουν έλλειψη επαφής με την εσωτερική τους δύναμη και δεν θέλουν να ακούσουν την αυθεντική φωνή μέσα τους, για να μην γίνουν δυσάρεστοι.
Από την άλλη πλευρά, έχουμε τους ανθρώπους που, ό,τι κι αν συμβεί, θεωρούν υπεύθυνους τους εαυτούς τους και κανέναν άλλο. Λες και σε αυτή τη ζωή δεν υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν την έκβαση των γεγονότων. Σε διάφορες πτυχές της ζωής, είναι δύσκολο να συμβιβαστούν με την ιδέα ότι έχουν ευθύνη και οι άλλοι άνθρωποι, είτε ακόμα πως υπάρχουν πράγματα που δεν μπορούν να τα επηρεάσουν σε μεγάλο βαθμό. Ένα άλλο χαρακτηριστικό τους είναι πως η εμμονή τους με την αίσθηση πως όλα τα πεπραγμένα συνδέονται με αυτούς, μετατρέπεται σε προσωπική ενοχή που τους βαραίνει συνεχώς.
Θα έλεγα πως η τέχνη της ευθύνης απαιτεί από όλους μας το θάρρος και την ευφυΐα να κουβαλήσουμε το βάρος που μας αναλογεί, ώστε μέσα από αυτό να πάρουμε την κατάλληλη ώθηση, να έρθουμε σε ουσιαστική επαφή με τον εαυτό μας και να κάνουμε το άνοιγμά μας προς τη ζωή που επιθυμούμε.
